Την πεποίθηση του ότι τα πράγματα θα αλλάξουν αν οι δήμαρχοι δείξουν την απαραίτητη ωριμότητα και απεξαρτηθούν, έστω και σταδιακά, από τους κομματικούς εναγκαλισμούς εξέφρασε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Γιάννης Μπουτάρης, κατά την ομιλία του με θέμα «Βιώσιμος Δήμος, Βιώσιμη Πόλη» στην ημερίδα της «Πρωτοβουλίας των Πέντε» δημάρχων στην Αθήνα.
«Θα μπορέσουμε να οργανωθούμε και να συνεργαστούμε στη βάση των αναγκών των πόλεών μας και όχι ακολουθώντας κομματικές επιταγές. Έτσι σίγουρα θα βελτιώσουμε τη διαπραγματευτική μας θέση. Αυτή είναι εξάλλου και η ουσία της «Πρωτοβουλίας των Πέντε». Να δυναμώσουμε τη φωνή της λογικής και του αυτονόητου και να ακουστούμε πιο δυνατά από τα κομματικά συμφέροντα. Να εκφράσουμε, τελικά, το αίτημα του δημότη μας να ζήσει καλύτερα, σε πραγματικά βιώσιμες πόλεις» τόνισε ο κ. Μπουτάρης και πρόσθεσε: «Ο χρόνος θα δείξει αν οι Δήμαρχοι έχουν συνολικά τη βούληση να συμβεί αυτό γρήγορα. Είναι νομοτελειακά σίγουρο ότι κάποια στιγμή θα συμβεί. Η «Πρωτοβουλία των Πέντε» δημάρχων, πάντως, έχει ήδη συμβάλει αποφασιστικά στο να έρθουμε πιο κοντά στο δημότη και στη φωνή της λογικής. Αρκεί κάποια στιγμή και η Πολιτεία να την ακούσει».

Σύμφωνα με τον ίδιο, για να φτιάξουμε βιώσιμες πόλεις θέλουμε οικονομικά υγιείς, λειτουργικούς και αυτόνομους δήμους που θα διαθέτουν τα απαραίτητα εργαλεία για να κάνουν αποφασιστικές παρεμβάσεις βελτίωσης της καθημερινότητάς μας και απαραίτητη προϋπόθεση για να γίνει ένας δήμος βιώσιμος είναι η νοικοκυρεμένη διαχείριση των εσόδων του και ο περιορισμός των εξόδων του. «Δώσαμε ιδιαίτερη βαρύτητα στο να αποπληρώσουμε χρόνιες υποχρεώσεις, μειώνοντας εντυπωσιακά τα χρέη μας. Κατά 90% σε προμηθευτές (από 73 περίπου εκατομμύρια σε 7,7) κατά 90% για απαλλοτριώσεις (από 38 περίπου εκατομμύρια σε 4), και κατά 25% τις δανειακές μας υποχρεώσεις (από 43,6 σε 32,5 εκατομμύρια). Η αποπληρωμή υποχρεώσεων προς τρίτους και προμηθευτές, εκτός από την εξυγίανση των οικονομικών μας, «έριξε» παράλληλα και χρήματα στην τοπική οικονομία» ανέφερε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης.

Κατά τον κ. Μπουτάρη, η «ελληνική σχολή της μικροοικονομίας των κολλητών» δεν οδηγεί μακροπρόθεσμα σε νόμπελ οικονομίας. «Οδηγεί στα αποτελέσματα που βιώσαμε σε κεντρικό και σε τοπικό επίπεδο. Να αναφέρω ενδεικτικά ότι στα τρία πρώτα χρόνια διοίκησης με την προσπάθειά μας να αποκαταστήσουμε συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού (πράγμα άγνωστο στο πρόσφατο παρελθόν), εξοικονομήσαμε διόλου ευκαταφρόνητα ποσά. Η μείωση του λειτουργικού κόστους σε προμήθειες, έργα και μισθώσεις, ξεπερνά το 25%, μόνο χάρη στον ανταγωνισμό που επιδιώκουμε να υπάρχει στις προσφορές» σημείωσε και πρόσθεσε: «Για την αποφυγή φαινομένων κακοδιαχείρισης, όπως αυτά που έγιναν γνωστά στο πανελλήνιο, και που εκτρέφονται σε περιβάλλον θεσμικής χαλαρότητας, δημιουργήσαμε το τμήμα Εσωτερικού Ελέγχου. Η οικοδόμηση στέρεων θεσμών που μπορούν να ελέγχουν και να βελτιώνουν διαδικασίες είναι, κατά τη γνώμη μου, απαραίτητες για τη βιωσιμότητα δομών διοίκησης όπως οι δικές μας».

Όπως τόνισε ο κ. Μπουτάρης, ο εκσυγχρονισμός της νοοτροπίας προσέγγισης των οικονομικών θεμάτων ενός δήμου πρέπει να συμβαδίζει με τη βελτίωση λειτουργίας των ίδιων των υπηρεσιών του. Ο συνδυασμός τους είναι στην εποχή μας εκ των ων ουκ άνευ για την επιβίωση ενός οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης. Ο δήμος Θεσσαλονίκης εφάρμοσε τον νόμο, και εγκατέστησε το ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα που διέπει και παρακολουθεί όλες τις λογιστικές και οικονομικές διαδικασίες.

Μέσα από τον εξορθολογισμό και την ανασυγκρότηση των υπηρεσιών καθαριότητας, την περικοπή των πλασματικών υπερωριών, αλλά και χάρη στην εισαγωγή ενός συγκροτημένου συστήματος ανακύκλωσης, ο δήμος Θεσσαλονίκης κατάφερε να μειώσει κάθετα το κόστος της καθαριότητας. Τέτοιες πολιτικές μαζί με τη συνετή οικονομική διαχείριση «μας έλυσαν τα χέρια» σημείωσε ο κ. Μπουτάρης και υπογράμμισε: «έτσι, για πρώτη φορά μετά από χρόνια που τα δημοτικά τέλη αυξάνονταν διαρκώς, καταφέραμε να τα μειώσουμε κατά περισσότερο από 20% συνολικά τα τρία τελευταία χρόνια. Αντίθετα, τη δεκαετία πριν την ανάληψη των καθηκόντων μας, είχαμε 100% αύξηση για τα δημοτικά τέλη και 450% αύξηση στα τέλη για κοινόχρηστους χώρους».

Από το έλλειμμα των 51 εκ. ευρώ που παρέλαβε η διοίκηση του κ. Μπουτάρη, κατάφερε με τη χρηστή διοίκηση, τον εξορθολογισμό των δαπανών και το «κυνήγι» των εσόδων του δήμου (βεβαιώθηκαν ποσά που εκκρεμούσαν επί χρόνια) να καταγράψει πλεονάσματα για τις χρήσεις του 2012 και του 2013.

«Από την αρχή της θητείας μας υλοποιούμε άκρως ρεαλιστικούς προϋπολογισμούς που μας έχουν δώσει το περιθώριο να διπλασιάσουμε τις δαπάνες που πηγαίνουν στην κοινωνική πολιτική. Αυτό μας δίνει τη δυνατότητα να δουλέψουμε περισσότερο αποτελεσματικά για τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για την πόλη και τους κατοίκους της. Για το σκοπό αυτό κινητοποιήσαμε διεθνείς και εθνικούς οργανισμούς και φορείς, οι οποίοι προσφέρθηκαν να συνδράμουν στο κοινωνικό έργο του δήμου αλλά και σε άλλους τομείς της δημοτικής δράσης. Το ίδιο κάναμε και με απλούς ιδιώτες, επιχειρηματίες και δημότες που προσφέρουν αφιλοκερδώς σε είδος, υπηρεσίες, χρόνο και χρήμα» ανέφερε.

Η διοίκηση Μπουτάρη προσανατολίστηκε στην εξεύρεση κοινοτικών πόρων, καταθέτοντας περισσότερες από 50 προτάσεις-προγράμματα για όλους τους τομείς πολιτικής. Δόθηκε προτεραιότητα στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής και συνολικά ήρθαν στο δήμο Θεσσαλονίκης περισσότερα από 70 εκ. ευρώ, ανεβάζοντας τη χρήση των κοινοτικών και εθνικών πόρων σε πρωτοφανή για τη Θεσσαλονίκη επίπεδα.

Σύμφωνα με τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης, δυστυχώς οι δήμοι στην Ελλάδα δεν έχουν πολλές δυνατότητες να αντιμετωπίσουν την εχθρική στάση του κράτους απέναντι στους ανθρώπους του μόχθου και στην επιχειρηματικότητα. Εκτός, όμως, από τη στοιχειώδη βοήθεια που παρέχουν οι δημοτικές δομές στους πιο αδύναμους, οι πολίτες πρέπει να στηριχθούν ώστε να στήσουν βιώσιμες επιχειρήσεις με ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα. Πέρα, λοιπόν, από τη βοήθεια σε επίπεδο αλληλεγγύης και πρόνοιας, οι δήμοι πρέπει να περάσουν και στην «ενεργητική» κοινωνική πολιτική. Αυτή, δηλαδή, που βοηθάει το επιχειρείν και τη δημιουργικότητα σε κάθε επίπεδο, που δίνει τα εργαλεία στους πολίτες να σταθούν μόνοι τους στα πόδια τους. Με αυτόν το στόχο, στη Θεσσαλονίκη, γίνεται προσπάθεια να στηριχθεί η επιχειρηματικότητα, αλλά και η δημιουργική και η κοινωνική οικονομία.

Ο κ. Μπουτάρης αναφέρθηκε και στην τουριστική πολιτική που ακολουθεί οι δήμος, τονίζοντας ότι υπήρξε εισροή επισκεπτών από Τουρκία, Ισραήλ, Ρωσία και Βαλκάνια. «Ισραηλινοί επισκέπτες άρχισαν να έρχονται σε σημαντικούς και αυξανόμενους αριθμούς στην πόλη. Σύντομα αναμένουμε οι διανυκτερεύσεις Τούρκων επισκεπτών να ξεπεράσουν τις 100.000 ετησίως, όταν πριν από λίγα χρόνια ήταν ελάχιστες. Οι Ρώσοι επισκέπτες αυξήθηκαν κατά 63% περίπου το 2011, κατά 50% το 2012 και κατά επιπλέον 51% το 2013. Όλα αυτά έγιναν χωρίς να κοστίσουν στην πραγματικότητα τίποτα πέρα από την απλή παρουσία και προβολή μας σε χώρες-κλειδιά, όπου η προσπάθειά μας ήταν να προωθήσουμε τη Θεσσαλονίκη ως τουριστικό προορισμό» υπογράμμισε.

Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι βιώσιμος δήμος χωρίς λειτουργική εσωτερική δομή δεν νοείται. «Δεν θα μιλήσω εδώ για τις διοικητικές αλλαγές που κάναμε και τον απαραίτητο σε κάθε δήμο στοιχειώδη διαχωρισμό αρμοδιοτήτων μεταξύ αιρετών και διοικητικών στελεχών. Θέλω να αναφερθώ, όμως, στο ότι για να δουλέψουν καλά οι δημοτικές υπηρεσίες και να παράξουν έργο για την τοπική κοινωνία, απαραίτητη προϋπόθεση είναι η αποσαφήνιση των επιμέρους στόχων τους» ανέφερε και πρόσθεσε: «η αξιοσύνη πρέπει να επιβραβεύεται και σε αυτό το θέμα η «Πρωτοβουλία των Πέντε» πιστεύει πως όλο το θεσμικό πλαίσιο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρέπει να γίνει πιο ευέλικτο και βοηθητικό. Ως δήμος Θεσσαλονίκης προσδοκούμε συγκεκριμένα αποτελέσματα καλύτερης στοχοθέτησης και αξιολόγησης των υπηρεσιών μας από μια συνεργασία που επιδιώξαμε συνειδητά με την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».

Για να καταφέρουν οι δήμοι να συμβάλλουν ουσιαστικά στη βελτίωση των συνθηκών ζωής στις πόλεις τους πρέπει να αποκτήσουν τη δέουσα αυτονομία. Οι πόλεις μας σήμερα δεν απολαμβάνουν σχεδόν καμία αυτοτέλεια. «Οι δήμαρχοι για να πάρουμε μια απόφαση και να την υλοποιήσουμε περνάμε από σαράντα κύματα. Δεν είναι δυνατόν, στις μεγάλες πόλεις τουλάχιστον, να μην υπάρχουν δημοτικοί, ή διαδημοτικοί μητροπολιτικοί φορείς που να αποφασίζουν για θέματα όπως το λιμάνι, οι μεγάλοι (και λίγοι δυστυχώς εναπομείναντες) ελεύθεροι χώροι, η στάθμευση, οι λεωφορειολωρίδες, κτλ. Ο παράλογος παρεμβατισμός του κεντρικού κράτους φτάνει μέχρι και σε αρμοδιότητες κεντρικών δρόμων της πόλης ή ελεύθερων χώρων, (όπως σε μας της Ν. Παραλίας), και αναγκάζει τους δημάρχους να τρέχουν και να επαιτούν από υπουργείο σε υπουργείο» σημείωσε.

Όπως είπε ο κ. Μπουτάρης, η «Πρωτοβουλία των Πέντε» διεκδικεί τα αυτονόητα τα οποία καλεί και τους υπόλοιπους δήμους να τα διεκδικήσουν. «Δεν επικαλούμαστε μόνο την πραγματικότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην συντριπτική πλειοψηφία των ευρωπαϊκών χωρών. Υπογραμμίζουμε επίσης τις θέσεις της ΕΕ για τη νέα προγραμματική περίοδο και την έμφαση που δίνει στον αυτόνομο ρόλο των τοπικών δομών. Επιδιώκουμε, λοιπόν, την ουσιαστική αυτονόμηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης από τον κρατικό εναγκαλισμό μέσω της διοικητικής και οικονομικής χειραφέτησής της. Μπορεί αυτό να πραγματοποιηθεί μέσα από τη διαχείριση από πλευράς Δήμων των υφιστάμενων φόρων ακίνητης περιουσίας ή με κάποιον άλλο τρόπο, αλλά αυτό μένει να αποτελέσει μέρος μιας ευρείας συζήτησης. Η συζήτηση αυτή, όμως, πρέπει να ανοίξει. Με έναν θεσμικά σωστό και υπεύθυνο τρόπο που θα παίρνει υπόψη τις πραγματικές ανάγκες των Δήμων, αλλά και το σχετικό ευρωπαϊκό κεκτημένο» κατέληξε.