Την ανάγκη για «συναπόφαση» και «συνευθύνη» των πολιτών στα πράγματα που αφορούν στην πόλη τους τόνισε ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Γιάννης Μπουτάρης, στην ομιλία του με θέμα την Κοινωνία των Πολιτών στην τέταρτη ημερίδα της πρωτοβουλίας των «Πέντε Δημάρχων» στα Γιάννενα με θέμα «Συμμετοχή του Δημότη – Κοινωνική Επιχειρηματικότητα».
Ο κ. Μπουτάρης τόνισε πως το θέμα της Κοινωνίας των Πολιτών, δηλαδή της ουσιαστικής συμμετοχής τους στα κοινά, το ανέδειξε πολύ νωρίς για τα ελληνικά δεδομένα η «Πρωτοβουλία για τη Θεσσαλονίκη». Δυστυχώς, όμως, όπως είπε, στην Ελλάδα δεν υπάρχει μεγάλη σχετική εμπειρία ενασχόλησης, ενώ ακόμα και η νομοθεσία που διέπει την αυτενέργεια, την αυτό-οργάνωση και τις εθελοντικές δράσεις των δημοτών εξακολουθεί να είναι ελλιπής.
Εξηγώντας τι ακριβώς είναι η Κοινωνία των Πολιτών τόνισε πως πρόκειται για έναν διακριτό από το κράτος, αλλά και την αγορά πόλο που αναπτύσσεται από τη βάση της κοινωνίας και αφορά στην διεύρυνση της συμμετοχικότητας, της δημοκρατικής διαβούλευσης, της κοινωνικής αλληλεγγύης και συνοχής. Οι δε δράσεις της σχετίζονται συνήθως με την οικονομία, τον πολιτισμό, την οικολογία, αλλά και την ποιότητα ζωής.
«Η όψιμη ώθηση του φαινομένου της συμμετοχικότητας των πολιτών στη χώρα μας σχετίζεται και με τις ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες στις οποίες ζούμε λόγω κρίσης. Οι δυνατότητες παρέμβασης όχι μόνο του κεντρικού κράτους, αλλά και των δήμων, έχουν μειωθεί σημαντικά, παράλληλα με την τεράστια μείωση των κονδυλίων που λαμβάνουν. Παρόλα αυτά, θέλω να καταστήσω σαφές ότι, αν και καλοδεχούμενη, η παραπάνω διάθεση αλληλοβοήθειας δεν πρέπει επί της αρχής και σε καμία περίπτωση να αντικαταστήσει τις βασικές υπηρεσίες και παροχές του Δήμου προς τους δημότες», τόνισε και ανέφερε χαρακτηριστικές πρωτοβουλίες ενεργοποίησης των πολιτών στο Δήμο Θεσσαλονίκης, όπως το σύνθημα «Αγαπώ την πόλη μου, υιοθετώ τη γειτονιά μου», ο διορισμός Αντιδημάρχου Εθελοντισμού, Νεολαίας και Αθλητισμού, η συνδιοργάνωση εκδηλώσεων με ομάδες πολιτών και η λειτουργία Τμήματος Εθελοντισμού και Νεολαίας, μέσα από την εφαρμογή του νέου Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας.
Στα άμεσα σχέδια του δήμου προς την κατεύθυνση αυτή είναι η δημιουργία υπηρεσίας μιας στάσης («one stop shop») ως σημείου επαφής όλων των μορφών συλλογικότητας των δημοτών, η παραχώρηση χώρου για τις «άστεγες» οργανώσεις και ομάδες πολιτών, η περαιτέρω διευκόλυνση της δικτύωσης των ομάδων της Κοινωνίας των Πολιτών και η προβολή των δράσεών τους μέσω ιστοσελίδας.
Ο κ. Μπουτάρης τόνισε πως η δικτύωση των Δημάρχων για θέματα της Κοινωνίας των Πολιτών πρέπει να διευρυνθεί όχι μόνο με άλλες πόλεις της Ελλάδας, αλλά και με πόλεις του εξωτερικού, που μπορούν να συμβάλουν με την εμπειρία τους.
«Μπορεί η κουλτούρα συμμετοχικότητας, συναπόφασης και συνευθύνης, η αυτενέργεια και οι πρωτοβουλίες αυτο-οργάνωσης είναι ακόμη πίσω στην Ελλάδα, όμως η ανάγκη τους είναι σήμερα πιο έντονη από ποτέ. Η κινητοποίηση από πλευράς πολιτών και ο αριθμός ενεργών δημοτών είναι σχετικά μικρός. Εκτός από την κατάλληλη εκπαίδευση που απαιτείται, οι όποιες καμπάνιες ευαισθητοποίησης από την πλευρά των Δήμων σίγουρα θα βοηθήσουν. Στην κατεύθυνση αυτή, για παράδειγμα, υιοθετούμε την αξιέπαινη πρωτοβουλία πολιτών και οργανώσεων όπως το «Σώστε το Νερό», να διοργανώσουν δημοψήφισμα για την ιδιωτικοποίηση ή όχι της ΕΥΑΘ. Μακάρι να ακολουθήσουν και άλλες τέτοιες πρωτοβουλίες για συναπόφαση και συνευθύνη των Θεσσαλονικέων στα πράγματα της πόλης τους. Η συμμετοχή των πολιτών προϋποθέτει μια άλλη σχέση εμπιστοσύνης με τον Δήμο. Κι αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί να αλλάξει από τη μια μέρα στην άλλη. Ωστόσο καταβάλλουμε, και θα συνεχίσουμε να καταβάλλουμε κάθε προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση».